CÁC THẾ HỆ TRƯỞNG NIÊN
và Phong trào HĐVN từ 80 năm nay (1930-2010)
Xin hiểu danh hiệu "
trưởng niên " trong bài viết này là những thành phần "trưởng thành"
ở trên tuổi pháp định
(VN trước 1975 là 21 tuổi ; ở các nước định cư hải ngoại là 18), đã
tham gia công cuộc giáo dục. Đầu tiên, Tr.Trần Văn Khắc cùng các bạn
trong lứa tuổi lập đơn vị gọi là Đồng Tử Quân để cổ xúy hoạt động
thể dục thể thao, rồi đọc thủ bản của HĐ Thế Tục Pháp (EDF) và tự
luyện để trở thành Trưởng HĐ, điều chỉnh cho Đồng Tử Quân trở thành
những hướng đạo sinh thực thụ. Những trưởng HĐ tiên phong thời sơ
khởi đã được giúp đỡ tận tình bởi các thân hữu ở ngoài Phong trào –
như ba vị Kỳ Hội Trưởng Tống Nguyễn Lễ (Bắc Kỳ), Trần Bá Vị (Trung
Kỳ) và Trần Văn Khá (Nam Kỳ).
Tiếp đến là vai trò
hưởng ứng và tin cạy của giới trưởng niên là phụ huynh qua những
thời kỳ sôi động phát triển nhân số – 1936-1942 ; 1955-1962 ; thời
kỳ cam go giữ vững Phong Trào khi cuộc nội chiến tràn lan và ác liệt
(1965-1975) ; cuối cùng là thời kỳ tiếp nối ở hải ngoại từ 1976 đến
hiện tại. Nhìn lại 80 năm PT-HĐVN, nếu không đề cập tới vai trò của
các trưởng niên sẽ là một thiếu sót không thể bào chữa.
Vai trò
của trưởng niên gồm thân hữu với phụ huynh đoàn sinh đã biến chuyển
nhiều nhất. Từ vị trí ngoài lề và có phần thụ động trước 1975, đa số
các vị đó ở hải ngoại đã trở thành những người hợp tác và phụ lực
với trưởng HĐ trong mọi hoạt động của đơn vị ; nhiều vị trở thành
phụ tá chính thức của đơn vị hay liên đoàn. Tuy nhiên, mối liên hệ
tương tác giữa một bên là trưởng HĐ, một bên là phụ huynh đoàn sinh
cộng với ít thân hữu có thể không có con em trong đơn vị, tiện dịp
nên được phân tích để định vị rõ rệt vai trò và sự đóng góp của mỗi
thành phần trong công cuộc thể hiện cùng đích giáo dục HĐ ở hải
ngoại.
Với tinh thần Giúp Ích
đã trở thành nếp hành xử, người cựu HĐVN (không cứ là trưởng cũ)
thường là một trong nhóm nhỏ trưởng niên định cư ở một thị trấn xứ
sở mới góp sức tạo ra nền móng kết hợp dân tị nạn thành cộng đồng
hay hội đoàn, hoặc đóng vai tích cực trong cộng đồng dân sự
có sẵn (hội đoàn, tổ chức ái hữu, tương trợ) gồm cộng đồng tôn giáo
- Phật giáo, Công giáo, Tin Lành - ở địa phương. Đoàn sinh của đơn
vị HĐ tất nhiên là con em nhỏ tuổi của các gia đình trong cộng đồng.
Sinh hoạt cộng đồng và sinh hoạt HĐ sẽ đồng phát triển mạnh mẽ và
tốt đẹp nếu có sự hiểu biết và tôn trọng những nhu cầu và phương
thức khác biệt của nhau.
Hai tổ chức - cộng đồng
và gia đình, đơn vị HĐ và trưởng – có đối tượng chung là con em vị
thành niên. Cả hai có sự đồng thuận mặc nhiên, miễn thảo luận hay
biểu quyết, là giúp thế hệ trẻ trong những bước các em tuần tự theo
mức tuổi hội nhập vào xã hội bản địa, nhưng cần không quên nguồn gốc
và không xa lìa văn hóa và truyền thống dân tộc.
Điều này không giản dị khi lập dự án giáo dục và chương trình sinh
hoạt đơn vị, chỉ vì nhận thức có khía cạnh khác biệt của mỗi thành
phần - trưởng HĐ, phụ huynh – về nhu cầu của trẻ, đối chiếu với tôn
chỉ và nhiệm vụ của PT-HĐVN hải ngoại. Đây chính là mục tiêu của bài
viết này ; người viết xin sự thông cảm và tha thứ nếu vô tình gây va
chạm do lời lẽ trung thực, thẳng thắn, hoàn toàn không rào trước đón
sau.
Xin phép
nhắc lại : chủ đìch của PT-HĐ Thế Giới cũng như VN là
giúp trẻ phát triển nhân cách.
Phương pháp
HĐ là giúp đỡ từng cá nhân tự phát triển nhân cách ; nói
khác, HĐ tối kỵ sự gò ép, cưỡng bách, lối rèn luyện rập khuôn tập
thể, hoặc bắt chước máy móc như robot. Trọng tâm phương thức
thể hiện là
tạo môi trường
thích hợp.
Đó là các sinh hoạt HĐ trong tinh thần thân hữu gắn bó như anh chị
em của những người HĐ không phân biệt tuổi tác thứ bậc, đã tiếp nhận
ý niệm trong sáng về đạo đức,
về các giá trị thường hằng
của luân lý và cách xử thế với nhãn quan HĐ (Lời Hứa và Luật) như
nền tảng cuộc sống. Mỗi hướng đạo sinh tập nhận và thi hành trách
nhiệm trong sinh hoạt đơn vị. Bí quyết thành công của trưởng HĐ là
tin cạy và trao trách nhiệm hợp tầm sức, có lợi ích trực tiếp về
phương diện phát triển nhân cách.
Những
trưởng HĐ thuộc lứa tuổi chuyển tiếp với thời tiền chiến (trước
1945-1946) như người viết từng được nghe, được giảng dạy, là giáo
dục HĐ bổ túc
cho giáo dục học đường và gia đình. Theo những nguyên lý và tiêu
chuẩn hiện đại vừa trình bày, định nghĩa này không còn đầy đủ, nếu
nghiêm khắc có thể nói rằng sai phạm và thiếu sót. Tại sao ? Vì giáo
dục HĐ là một thành phần cùng tầm mức quan trọng như học vấn, tinh
thần gia đình gia tộc, tinh thần xã hội. Nếu nắm vững phương thức và
mục tiêu, giáo dục HĐ có đặc tính nối kết học đường, gia đình, cộng
đồng xã hội, những thành tố có khía cạnh chuyên biệt khác hướng khác
mục tiêu, tập trung nỗ lực cùng với giáo dục HĐ hướng về công cuộc
phát triển nhân cách của giới trẻ.
Về phương diện giáo dục
truyền thống, sự liên kết nỗ lực của gia đình và đơn vị tức là
PT-HĐ, là một kết hợp tự nhiên theo nhu cầu tạo dựng môi trường
truyền thống – Đông phương – trong xã hội bản địa ở Tây phương không
cùng gốc văn hóa văn minh. Trong chiều hướng này, HĐTƯ-HĐVN đã lập
ra Phong Trào Trưởng Niên, ưu tiên qui tụ trưởng và HĐ cũ đã có thời
gian gián đoạn hoạt động, cùng các thân hữu và phụ huynh đoàn sinh.
Phải thú nhận rằng một thành phần Trưởng Niên hiện tại đã dần xa
cách với mục tiêu và ý niệm xây dựng sáng tạo, để thụt lui vào dĩ
vãng như một cách sống lại kỷ niệm thời niên thiếu, viện lẽ HĐTG
cùng HĐ bản địa nay hạn định tuổi thành viên tối đa là 17 ; các
trưởng niên không còn tư cách HĐ hợp pháp hợp lệ. Và Phong Trào
Trưởng Niên cùng cơ sở liên lạc giữ mối giây là Văn Phòng Trưởng
Niên hầu như chỉ còn hiện hữu trong hình thức và khuynh hướng tương
tự lời cảnh giác của BP ở một đại hội đồng Tổ Chức của
PT-HĐTG : "Thoạt đầu, tôi có một ý niệm,
nay chúng ta có một phong trào. Hãy coi chừng kẻo cuối cùng chúng ta
chỉ còn một tổ chức".
Hy vọng
rằng bài viết ngắn này là tiếng chuông cảnh báo cho những thành viên
cựu HĐ lớn tuổi, đồng thời là một giải thích sơ lược vai trò thiết
yếu của giới thân hữu cùng phụ huynh đoàn sinh để quí vị tùy nghi
hành động hiệu quả trong khuôn khổ đơn vị HĐ. Các trưởng HĐ hữu
trách nếu rút tỉa được đôi điều hữu ích cho đơn vị hay công tác thì
người viết sẽ cảm thấy vinh hạnh đã từng là phó chủ tịch PT Trưởng
Niên nhiều nhiệm kỳ từ ngày phát động cho tới ngày một vị đồng thành
viên sáng lập là tr.Nguyễn Trung Thoại (cựu Văn Phòng Trưởng) giã từ
vĩnh viễn cuộc chơi.
Voi Già
(Nghiêm Văn Thạch) – Paris tháng 7-2010