Danh nhân lịch sử

Phù Ðổng Thiên Vương

Anh hùng cứu quốc về đời Hùng vương thứ 6 (khoảng 1822-1691 tr TL). Không rõ họ tên; dân chúng tôn gọi là Ðức Thánh Giống.

-         Quán làng Phù Ðổng (tục gọi làng Giống), bộ Vũ Ninh (nay thuộc tỉnh Bắc Ninh, Bắc phần).

Sử chép:

Gặp khi trong nước có giặc Ân đến quấy phá, ông tình nguyện đem quân đi dẹp, đánh thắng một trận lớn ở chân núi Vũ Ninh (nay thuộc quận Quế Dương, tỉnh Bắc Ninh).

Vua Hùng, tỏ lòng biết ơn vị anh-hùng cứu quốc, phong ông mỹ-hiệu là Phù Ðổng Thiên Vương, sau lại sai lập đền thờ tại quê ông để hằng năm cúng tế.

Ðến đời Lý Thái Tổ lại phong làm Xung Thiên Thần vương.

·        Tương truyền khi giặc Ân xâm nhập nước ta, không ai chống nổi, vua Hùng Vương mới cho người đi rao truyền trong dân gian để tìm người đủ tài cứu nạn nước. Bấy giờ ông (về sau là Phù Ðổng thiên vương) mới lên 3 tuổi, tự nhiên nói được, bảo mẹ cho mời sứ giả vào nhà mà nói rằng:  "Sứ về tâu vua cho tôi một thanh gươm vàng và một con ngựa sắt thì vua không lo gì nữa". Sứ giả về tâu lại sự tình, vua liền cho đem gươm, ngựa đến. Tức thì ông hóa thành người có vóc dạng to lớn, nhảy lên mình ngựa, cầm gươm xông đi trước, quan quân theo sau, đến đánh nhau với giặc. Quân giặc thua, biết ông là thiên tướng, thảy đều xin hàng. Thắng giặc xong, ông đến núi Vệ Linh, huyện Kim Hoa, cổi xiêm giáp để lại bên cây đa rồi cỡi ngựa bay lên trời.

·        Hiện nay Quân đội Việt Nam Cộng-hòa tôn Phù Ðổng Thiên Vương làm Thánh tổ ngành thiết giáp.

·        Sách "Hồng Ðức quốc âm thi tập" có bài thơ vịnh Ðức Thánh Gióng như sau:

Xung Thiên Thần Vương

Tinh anh cấu được khí kiền khôn

Thiên tướng vang lừng tám cõi đồn

Nghe tiếng, Hùng Vương bèn nấy việc

Mảng danh, nghịch tặc đã kinh hồn

Vớt vàng, ngựa sắt hằng đi để

Làng Gióng, non Châu miếu hãy còn

Tự điển trời Nam ngôi đệ nhất

Âm phò quốc thế vững bằng non.

Trần trọng Kim VNSL

Tân Việt, Saigon- 1949

Ngô Sĩ Liên: toàn thư

Quốc sử quán: cương mục

Tạp chí Tri Tân

(trích từ "Việt Nam danh nhân từ điển" của Nguyễn Huyền Anh, nhà sách Khai Trí, Saigon, in lần thứ ba, năm 1972)